№1 сызба. Су молекуласының құрылысы (диполь). Су молекуласы бір оттек атомы мен екі сутек атомынан тұрады (H₂O). Оттек электрондарды өзіне қаттырақ тартады, сондықтан оттек атомында жартылай теріс (δ−), ал сутек атомдарында жартылай оң (δ+) заряд пайда болады. Сөйтіп су молекуласының екі полюсі болады, яғни ол — диполь. Көршілес су молекулаларының арасындағы сутектік байланыс үзік сызықпен белгіленген.
🧬 Бұл тақырып не туралы?
Тірі ағзалардың құрамындағы заттар бейорганикалық және органикалық болып бөлінеді. Бейорганикалық заттарға су, оттек, минералды тұздар және өлі табиғатта да кездесетін басқа да заттар жатады. Жасушаның негізгі органикалық заттары — көмірсулар, нәруыздар (белоктар), майлар және нуклеин қышқылдары.
Органикалық заттар — құрамында көміртек болатын қосылыстар; олардың тірі ағзалардағы негізгі топтары — көмірсулар, нәруыздар, майлар және нуклеин қышқылдары. Табиғатта олар негізінен ағзалардың тіршілік әрекеті нәтижесінде түзіледі.
Қарапайым тілмен: су мен минералды тұздар тірі табиғатта да, өлі табиғатта да кездеседі, ал органикалық заттар — тірі жасушаның химиялық негізі.
Толық нұсқада — барлық бөлімдер, сызбалар, «Қарапайым тілмен» түсіндірмелер, ҰБТ тұзақтары және тақырып тесті: әр жауабы талданған 10 сұрақ.
Тарифтер — 990 ₸-ден