Радиоактивтілік. Радиоактивті ыдырау заңы. Ядроның құрылысы. Байланыс энергиясы
📋 Тақырып не туралы?
Бұл тақырыпта табиғи радиоактивтілік, α-, β⁻-, β⁺- және γ-сәуле шығару, ыдыраудың статистикалық заңы, жартылай ыдырау периоды, белсенділік, ядроның құрылысы, ядролық күштер, массалар ақауы және байланыс энергиясы қарастырылады. Массалық сан A, нейтрондар саны Nn және ыдырамаған ядролар саны N(t) арасындағы айырмашылықты түсіну маңызды.
Радиоактивтілік — орнықсыз ядролардың өздігінен түрленуі. α-ыдырау кезінде A → A−4, Z → Z−2. β⁻-ыдырау кезінде A өзгермейді, Z → Z+1; β⁺-ыдырау кезінде Z → Z−1. Ядролардың үлкен жиынтығы үшін радиоактивті ыдырау заңы: N(t)=N₀·2^(−t/T₁/₂)=N₀e^(−λt), мұндағы λ=ln2/T₁/₂. Белсенділік: 𝒜=λN, өлшем бірлігі — беккерель (Бк). Ядро үшін Nn=A−Z. Байланыс энергиясы: Eсв=Δmc².
Толық нұсқада — барлық бөлімдер, сызбалар, «Қарапайым тілмен» түсіндірмелер, ҰБТ тұзақтары және тақырып тесті: әр жауабы талданған 12 сұрақ.
Тарифтер — 990 ₸-денӨзіңді тексер: тақырып тестінен 2 сұрақ
- 1. -ыдырау кезінде ядродан бөлінетін бөлшек
- A) позитроны
- B)өте жоғары энергиялы -сәуле шығару фотоны
- C) ядросы
- D) электроны
Жауабын көрсету
Дұрыс жауап: C) ядросы
-бөлшек дегеніміз — екі протон мен екі нейтроннан тұратын, заряды -ге тең гелий атомының ядросы. - 2. -ыдырау кезінде массалық сан мен зарядтық санның өзгеруі
- A) өзгермейді, шамасы 1-ге артады
- B) өзгермейді, шамасы 1-ге кемиді
- C) шамасы 1-ге артады, өзгермейді
- D)
Жауабын көрсету
Дұрыс жауап: A) өзгермейді, шамасы 1-ге артады
-ыдырау кезінде нейтрон протонға айналады, сондықтан нуклондар саны өзгермейді, ал зарядтық сан 1-ге артады.
Тесттің қалған сұрақтары (барлығы 12) әр жауабының талдауымен — жазылым бойынша.
Өзіңді толық ҰБТ-да тексер — тегін
5 пән, 120 тапсырма, 4 сағат — нақты емтихандағыдай. Балл мен әр пән бойынша нәтиже — бірден, ал осал тақырыптарды теорияға сілтемелерімен көрсетеміз.
Тегін сынақ ҰБТ тапсыру