Механикалық толқындар. Толқын ұзындығы және жылдамдығы. Дыбыс, оның сипаттамалары, жаңғырық
📋 Бұл тақырып не туралы?
Суға тас лақтырсаңыз, бетінде толқындар тарайды. Домбыраның ішегін қақсаңыз, дыбыс шығады. Екі жағдайда да ортада тербеліс таралып, энергия тасымалданады, ал ортаның бөлшектері тек тепе-теңдік күйінің маңында тербеліп тұрады. Бұл тақырыпта бойлық және көлденең серпімді толқындарды, сұйық бетіндегі толқындарды, толқын ұзындығын, жылдамдығы мен жиілігін қарастырамыз, сондай-ақ дыбыс, жаңғырық, эхолокация және акустикалық резонанс құбылыстарын талдаймыз.
Механикалық толқын — заттың өзі ілгерілемелі тасымалданбай, тек энергияның тасымалдануымен қатар жүретін серпімді ортадағы тербелістердің таралу процесі. Көлденең толқын ығысу деформациясына негізделген және қатты дененің көлемінде таралады; бойлық толқын — сығылу мен сиреудің алмасуымен жүреді, ол қатты денелерде, сұйықтар мен газдарда пайда бола алады. Сұйық бетіндегі толқында бөлшектер күрделі қозғалыс жасайды. Толқын ұзындығы: λ = υT = υ/ν.
Толық нұсқада — барлық бөлімдер, сызбалар, «Қарапайым тілмен» түсіндірмелер, ҰБТ тұзақтары және тақырып тесті: әр жауабы талданған 12 сұрақ.
Тарифтер — 990 ₸-денӨзіңді тексер: тақырып тестінен 2 сұрақ
- 1. Механикалық толқын тасымалдайды
- A)орта затын алыс қашықтыққа
- B)толқынмен бірге көздің массасын
- C)энергияны
- D)тербеліп тұрған ортаның бүкіл көлемін
Жауабын көрсету
Дұрыс жауап: C) энергияны
Механикалық толқын затты бағытталған түрде тасымалдамай, тек энергияны тасымалдайды; орта бөлшектері тепетеңдік күйінің маңында ғана тербеледі. - 2. Орта көлеміндегі таза көлденең серпімді толқын тарала алады
- A)кез келген сұйықта
- B)газда
- C)қатты денеде
- D)вакуумде
Жауабын көрсету
Дұрыс жауап: C) қатты денеде
Көлденең серпімді толқындар тек қатты орталарда ғана болатын ығысу деформациясына байланысты пайда болады.
Тесттің қалған сұрақтары (барлығы 12) әр жауабының талдауымен — жазылым бойынша.
Өзіңді толық ҰБТ-да тексер — тегін
5 пән, 120 тапсырма, 4 сағат — нақты емтихандағыдай. Балл мен әр пән бойынша нәтиже — бірден, ал осал тақырыптарды теорияға сілтемелерімен көрсетеміз.
Тегін сынақ ҰБТ тапсыру