Морфология, сөзжасам

Сөзжасам тәсілдері. Біріккен, қос, қысқарған, тіркескен сөздер

🎯 ҰБТ балыңды біл — нақты емтихан форматындағы тегін сынақБастау →

📋 Тақырып не жайлы?

Бұл тақырып тіліміздегі жаңа сөздердің қалай пайда болатынын, яғни сөзжасам жүйесін түсіндіреді. Сөзжасам кездейсоқ құбылыс емес, ол тілде қалыптасқан нақты заңдылықтар мен дайын үлгілер негізінде жүзеге асады.

Біз бұл бөлімде негізгі түбірден жұрнақ арқылы жасалатын туынды сөздерді және кемінде екі сөзден құралатын күрделі сөздердің төрт түрін (біріккен, қос, қысқарған, тіркесті) қарастырамыз. Бұл тақырып орфография (дұрыс жазу) ережелерімен тығыз байланысты.

🔒
Бұл — тақырыптың басы ғана

Толық нұсқада — барлық бөлімдер, сызбалар, «Қарапайым тілмен» түсіндірмелер, ҰБТ тұзақтары және тақырып тесті: әр жауабы талданған 10 сұрақ.

Тарифтер — 990 ₸-ден

Өзіңді тексер: тақырып тестінен 2 сұрақ

  1. 1. Туынды сөздің жасалу тізбегі дұрыс көрсетілген қатар
    • A)оқу -> оқушы -> оқушылар -> оқушыларға
    • B)біл -> білім -> білімпаз -> білімпаздық
    • C)дәрі -> дәрігер -> дәрігердің -> дәрігермен
    • D)біл -> білді -> білген -> білмек
    Жауабын көрсету

    Дұрыс жауап: B) біл -> білім -> білімпаз -> білімпаздық

    Туынды сөз түбір сөзден ғана жасалып қоймайды, туынды сөздердің өздерінен де өрби береді: біл (түбір) -> білім (туынды) -> білімпаз (туынды) -> білімпаздық (туынды).
  2. 2. Қосымшаның дұрыс жалғану заңдылығы сақталған қысқарған сөз
    • A)БҰҰ ға
    • B)обком-ға
    • C)ҚазҰУ ға
    • D)ауаткомда
    Жауабын көрсету

    Дұрыс жауап: D) ауаткомда

    Сөздердің бірінші буындарынан құралған қысқарған сөздер кіші әріппен жазылады да, қосымша әдеттегідей (дефис арқылы емес) қосылып жазылады: ауаткомда.

Тесттің қалған сұрақтары (барлығы 10) әр жауабының талдауымен — жазылым бойынша.

🎯

Өзіңді толық ҰБТ-да тексер — тегін

5 пән, 120 тапсырма, 4 сағат — нақты емтихандағыдай. Балл мен әр пән бойынша нәтиже — бірден, ал осал тақырыптарды теорияға сілтемелерімен көрсетеміз.

Тегін сынақ ҰБТ тапсыру